دو فصل نامه علمی - پژوهشی
دو فصل نامه علمی - پژوهشی تاريخ اسلام در آينه پژوهش

بایگانی نشریه

جايگاه مذاكره با دشمن در قيام امام حسين عليه السلام؛ نقدي بر ديدگاه محمد سروش محلاتي

سال چهاردهم، شماره دوم، پياپي 43، پاييز و زمستان 1396



حامد منتظري‌مقدم / دانشيار گروه تاريخ مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني علیه السلام    Montazeri@qabas.net

دريافت:3/9/96ـ پذيرش: 25/12/96

چکیده

آقاي سروش محلاتي در گفتاري زير عنوانِ «امکان يا امتناع مذاکره با دشمن در سياست انقلابي امام حسين علیه السلام»، با استناد به گفت‌وگوي امام حسين علیه السلام و عمربن‌سعد در کربلا، تلاش كرده است تا ثابت کند: «امام حسين علیه السلام با انجام ملاقات‌هايي در کربلا، به‌دنبال مذاکره و توافق (با يزيد) بود تا جلوي جنگ گرفته شود». نوشتار حاضر نقدي تاريخي بر ديدگاه اوست. گفتار وي با وجود امتيازاتي همچون تفکيک ابعاد مسئله، بحث تفصيلي در بُعد تاريخي و گردآوري آراي کم‌شناخته‌شده از بزرگان، داراي کاستي‌هاي مهمي در دو بخش روشي و محتوايي است. اين کاستي‌ها از نظر روشي، نقل يک‌سوية تاريخ و تکية ناروا بر آراي بزرگان، و از نظر محتوايي، بي‌توجهي به انگيزة جعل و روند اشاعة پيشنهادهاي منتسَب به امام علیه السلام، ترجمة نادرست بخش مهمي از گزارش مورد استناد، ناديده‌انگاري بيعت‌خواهيِ يزيد، و بي‌توجهي به مباني و اهداف قيام امام علیه السلام و ارائة تصويري مبهم از آن است.

کليد‌واژه‌ها: امام حسين علیه السلام، قيام امام حسين علیه السلام، مذاکره با دشمن، صلح با دشمن، عمربن ‌سعد، يزيدبن‌ معاويه.