آيين زرتشت: شريعت‌محور يا شريعت‌گريز؟

سيدمحمد حاجتي شوركي / دانشجوي دكتري اديان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    Hajati65@chmail.ir        

حسين نقوي / استاديار گروه اديان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    Sadeqnaqavi@yahoo.com    

چکیده

جعل احکام و قوانین در ادیان، مقدمة رسیدن به تکامل و سعادت ابدی است. لازمة وصول به این مقصد، این است که خدای جهان‌آفرین و آگاه به مصالح انسانی، احکام الهی را از طریق پیامبران به بشر رسانده باشد. در گاهان (=گات‌ها) منسوب به زرتشت پیامبر و تنها متن آسمانی نزد زرتشتیان، سخنی از شریعت نیامده است؛ بلکه بیشترِ مباحث فقهی و حقوقی، در وندیداد اوستا و سایر متون دینی زرتشتیان آمده است. شریعت زرتشتی در دوره‌های مختلف دچار تغییر و تبدیل شده است و به‌‌‌ تصریح موبدان زرتشتی، این امر ـ یعنی تغییر و حذف برخی احکام حقوقی و شرعی ـ همچنان ادامه دارد. منشأ این‌همه دگرگونی در احکام و قوانین تا به امروز، بدین سبب بوده است که این امور ساخته و پرداخته بشر بوده‌اند، نه وحی و کلام الهی. مقالة حاضر نخست به توصیف شریعت و مباحث مرتبط با آن در آیین زرتشت پرداخته و ادامة مباحث به تحلیل و بررسی مباحث مطرح شده اختصاص یافته است.

كليدواژه‌ها: آیین زرتشت، شریعت، شریعت‌‌‌‌گریزی، وحی الهی، وندیداد.