نشریات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) - فروشگاه الکترونیک محصولات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
دو فصل نامه علمي- تخصصي
دو فصل نامه علمي- تخصصي حكمت عرفاني

مراتب وجودي عالم كبير از منظر عرفان، برهان و قرآن

سال پنجم، شماره اول، پياپي 11، پاييز و زمستان 1395



حسين مظفري/ استاديار گروه عرفان، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره‌ h.mozaffari48@gmail.com



دريافت: 07/02/1396 ـ پذيرش: 21/06/1396



چکيده



مراتب متعدد داشتن عالم کبير و تطابق عوالم. يکديگر، از جمله مسائلي است که به صورت مکرّر مورد تأکيد اهل معرفت قرار گرفته و مبناي تأويل هستي شناختي و متني براي ايشان گرديده است. البته در بيان مراتب، گاهي با نگاهي کلي آن را به دو عالم ملک و ملکوت تقسيم نموده و گاهي هم، تقسيمي سه گانه براي اين مراتب بيان مي‌کنند. در مواردي، مراتب پنج گانه‌ براي آن برمي‌شمرند. و گاهي نيز از هفت مرتبه سخن مي‌گويند. ايشان، همچنين هر‌يک از عوالم مادون را مثال و رقيقه‌اي از عالم مافوق خود مي‌دانند و بر تطابق عوالم تاکيد مي‌ورزند. اين مسئله، امکان تأويل و نقب زدن به باطن عالم، از طريق ظاهر آن را براي آنان فراهم مي‌سازد. در اين مقاله، ضمن تبيين نظريه مراتب وجودي عالم کبير از منظر عرفا و تطابق اين عوالم بر يکديگر و بيان مستندات اين ادعا، اين مسئله از منظر برهان و قرآن نيز مورد بررسي قرار گرفته و اين نتيجه به دست آمده است که اين مسئله مورد تأييد برهان و قرآن نيز مي باشد. اصل تعدّد مراتب عالم، صرف نظر از تعداد آنها، از نظر عقل و نقل، امري مسلّم و قطعي است.



كليدواژه‌ها: مراتب وجودي، عالم کبير، تأويل، عرفان، قرآن.