طراحي الگوي شاخص‌هاي اخلاقي در كاربست شيوه‌هاي اقناع در مسائل ديني

سال نهم، شماره دوم، پياپي 34، بهار 1397



حسين حاجي‌پور / دانشجوي دكتري اخلاق اسلامي دانشگاه قرآن و حديث     hajipour110@chmail.ir

هادي صادقي / دانشيار و عضو هيئت علمي دانشگاه قرآن و حديث     sadeqi.hadi@gmail.com

دريافت: 25/11/1396 ـ پذيرش: 20/04/1397

چكيده

در طول تاريخ مدون اقناع، شيوه‌هاي متعدد اقناعي شكل گرفته كه در تبليغات ديني كاربرد داشته است. اگرچه شيوه‌هاي موجود بر اساس كارآمدي و اثربخشي تحليل و تبيين شده، بررسي ميزان اخلاقي بودن هر شيوه نيز ضروري است. اين پژوهش با چنين مبنايي درصدد است با روش پژوهشي تحليل داده‌بنياد، الگوي شاخص‌هاي اخلاقي را جهت سنجش شيوه‌هاي اقناع در مسائل ديني ارائه نمايد كه معرفي الگوي مورد نظر، بر محور اركان، اصول و شاخص‌هاي اخلاقي اقناع است؛ بدين‌گونه‌كه در ركن فرستنده، اصول نيت خير و صداقت وي، در ناحية پيام، اصول استحكام و شفافيت، و در حوزة گيرنده، اصول توجه به كرامت انساني و رعايت سطح فهم مخاطب قرار گرفته و براي هر كدام از اصول يادشده، شاخص‌هاي مرتبط اخلاقي نظير هماهنگي گفتار و رفتار، انصاف، آگاهي‌بخشي، اعتبار منبع، ايجاد فرصت انتخاب و پرهيز از تخريب، استخراج شده است. در نهايت با ارائة الگوي فوق، پنج شيوة اقناعي استدلال، تكرار، اميدآفريني، ايجاد ترس و ايجاد نياز، مورد ارزيابي اخلاقي واقع شده‌اند.

كليدواژه‌ها: اقناع، اصول اخلاقي، شاخص‌هاي اخلاقي، شيوه‌هاي اقناعي، الگو.