بازخواني دو الگوي تمدني اسلام اجتماعي و اسلام سياسي در تركيه معاصر؛ كاربست الگوي تمدني اسلامِ اجتماعي در تركيه معاصر

سال نهم، شماره سوم، پياپي 35، تابستان 1397



سيدمحمدحسين متولي امامي / دانشجوي دکتري دانش اجتماعي مسلمين، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره

    www.erfanhekmat9@gmail.com

محمدعلي ميرعلي / دانشيار گروه علوم سياسي جامعة المصطفي العالمية    alimir124@gmail.com

دريافت: 18/04/1397 ـ پذيرش: 28/08/1397

چكيده

الگوي تمدني تركيه، به‌عنوان يكي از كشورهايي كه در سال‌هاي اخير مورد توجه جريان‌هاي ليبرال اسلام‌گرا قرار گرفته است، درخور توجه ويژه مي‌باشد. اين نوشتار، درپي آن است که با بررسي تحليلي انتقادي، جريان‌هاي اسلام‌گراي معاصر ترکيه، به دو الگوي تمدني غالب در اين كشور بپردازد و با نگاه توصيفي، به اصول انديشه و آثار اجتماعي، هر يک از اين دو الگو توجه نمايد. هرچند در كشور تركيه، دو الگوي اسلام سياسي و اسلام اجتماعي تجربه شده است، اما الگوي اسلام اجتماعي، فضاي سياسي و اجتماعي تركيه حاكم گرديده و اين الگو، نمونه‌اي قابل توجه و مورد حمايت ارتش و نظام سياسي تركيه گرديده است. اما در عين حال، چالش‌هايي در اين الگو ديده مي‌شود که مانع نيل آن به تمدن اسلامي است. اين نوشتار، با روش اسناد و انتقادي، ضمن بررسي ظرفيت‌هاي الگوي مزبور، کاستي‌هاي آن را که شامل ناسيوناليسم افراطي، خودبسندگي و انفعال در برابر تمدن غرب براي رسيدن به تمدن اسلامي است، مورد واکاوي قرار مي‌دهد.

كليدواژه‌ها: اسلام‌گرايي تركيه، تمدن تركي، اسلام سياسي و اسلام اجتماعي.