تحليلي از فرهنگ مصرفي و سبك زندگي اسلامي در تركيه

سال نهم، شماره سوم، پياپي 35، تابستان 1397



محمدهادی مدنی / دکترای علوم سیاسی دانشگاه تهران    Mhadimadani@yahoo.com

دريافت: 28/01/1397 ـ پذيرش: 26/07/1397

چکیده

سبک زندگی اسلامی، به موازات تشدید فرایند مدرنیزاسیون و ادغام در نظام سرمایه‌داری در کشورهای اسلامی، با چالش مواجه شده است. این چالش در دهه‌های اخیر، بیشتر در بُعد فرهنگ مصرفی نظام سرمایه‌داری ظاهر گردیده است. ترکیه نیز به‌عنوان یک کشور اسلامی و همسایه قارة اروپا، با تأثیرات و پیامدهای نظام سرمایه‌‌داری و فرهنگ مصرفی آن روبرو بوده است. در این میان،‌ بحث تأثیرپذیری سبک زندگی اسلامی از فرهنگ مصرفی و دگرگوني تمایلات اسلام‌گرایان و قشر متدین در دو دهة اخیر، نظر بسیاری از اندیشمندان و جامعه‌شناسان را معطوف به خود ساخته است. اين مقاله، با هدف ترسیم آسیب‌های فرهنگ مصرفی در سبک زندگی اسلامی، به بررسي تأثیر فرهنگ مصرفی بر فرهنگ و سبک زندگی اسلامی در ترکیه، با استفاده از چارچوب مفهومی جامعه مصرفی، با روش توصفی ـ تحلیلی پرداخته و در خصوص تأثیر فرهنگ مصرفی، به یافته‌هایی چون کالایی گردیدن نمادهای دینی، تشدید دنیاگرایی، تجمل‌گرایی و سکولاریسم در میان اسلام‌گرایان و قشر متدین ترکیه رسیده است.

کلیدواژه‌ها: سبک زندگی اسلامی، مدرنیزاسیون، نظام سرمایه‌داری، فرهنگ مصرفی، جامعه مصرفی، کالایی شدن.