الزامات فرهنگي از منظر رويكرد بازسازي اجتماعي آينده‌گرا؛ در اسناد توسعه جمهوري اسلامي ايران

سال نهم، شماره چهارم، پياپي 36، پاييز 1397



محمدحسن کریمی / استادیار دانشکده علوم تربیتی دانشگاه شیراز     karimivoice@gmail.com

مهدی محمدی / دانشیار دانشکده علوم تربیتی دانشگاه شیراز    m48r52@gmail.com

رحمت‌اله مرزوقی / استاد دانشکده علوم تربیتی دانشگاه شیراز    rmarzoghi@yahoo.com

محمد مزیدی / دانشیار دانشکده علوم تربیتی دانشگاه شیراز    mmazidi52@gmail.com

سیده‌نجمه تقوی‌نسب / دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه شیراز    taghavinasab.n@gmail.com



چکیده



نظریه بازسازی اجتماعی، با رویکرد آینده‌گرایی به دلیل در نظر گرفتن تغییرات و تحولات سریع و پیش‌بینی وضعیت آینده می‌توانند در حل چالش‌های آینده فرهنگی مؤثر باشد. آلوین تافلر، از نظریه‌پردازان مطرح در این حوزه است. او بر اساس واقعیت‌های موجود، تحولات آینده جهان را بخصوص در زمینه فرهنگی، توصیف نموده است. در این پژوهش، با روش تحلیل محتوای کیفی، پنج ویژگی فرهنگی مهم جوامع آینده که عبارت بودند از: توسعه روابط فرهنگی در سطح جهانی، توسعه قومیت‌گرایی، رشد ارزش‌ها و معنویات، هویت‌یابی فردی و  نهاد خانواده، به دست آمد. در ادامه، سند چشم‌انداز 1404 و سند توسعه برنامه ششم براساس این ویژگی‌ها، مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که لازم است به توسعه روابط فرهنگی در سطح جهانی، بیشتر توجه گردد. همچنین، انتظار می‌رود که در تدوین اسناد توسعه جدیدتر، به تحولات و چالش‌های فرهنگی آینده، توجه بیشتری شود.



کلیدواژه‌ها: تافلر، فرهنگ، اسناد توسعه، بازسازی اجتماعی آینده‌گرا.