درآمدي بر دلالت‌هاي اجتماعي نظرية فطرت؛ با تأكيد بر مسئله قانونمندي اجتماعي

سال دهم، شماره دوم، پياپي 38، بهار 1398



صادق گلستاني / استاديار گروه جامعه‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    sadeq.qolestani47@yahoo.com

دريافت: 30/09/1397 - پذيرش: 10/02/1398



چکیده

علوم اجتماعی بر پایه برخی مبانی معرفتی سازمان می‌گیرد که انسان‌شناسی نقش محوری در آن دارد. ازاین‌رو، فطرت به‌عنوان دال مرکزی انسان‌شناسی، در این دانش اهمیت دوچندان پیدا می‌کند. شناخت فطرت و بازتاب‌های آن، در حوزه‌های گوناگون علم اجتماعی، می‌تواند در کسب شناخت اجتماعی راهگشا باشد. این نوشتار، بازتاب فطرت را در مقوله قانونمندی اجتماعی و لوازم آن، به‌عنوان یکی از مسائل مهم علوم اجتماعی بازخوانی می‌کند و به این پرسش پاسخ می‌دهد که بر اساس فطرت، چگونه می‌توان قانونمندی اجتماعی و لوازم آن را در علم اجتماعی تحلیل نمود؟ این مسئله، با روش تحلیلی منطقی پیگیری شده و بر اساس روش‌شناسی بنیادین، رابطة نظریة فطرت و دلالت‌های نظری آن، در علم اجتماعی تبیین گردیده و نشان داده شده که بر اساس فطرت، می‌توان اشتراک جوامع و فرهنگ‌های مختلف، در قانونمندی اجتماعی را اثبات نمود، همچنین امکان ارائه الگوی نظری واحد در تبیین پدیده‌های اجتماعی و ارائه نظام ارزشی جهانی و نیز امکان داوری ارزشی بین فرهنگ‌های مختلف را تبیین کرد.

کلیدواژه‌ها: قانونمندی اجتماعی، فطرت، نظام ارزشی، داوری ارزشی، اشتراک جوامع.