صورت‌بندي هويت در گفتمان توحيد ‌‌محور قرآني

سيدحسين فخرزارع / استاديار گروه فرهنگ‌پژوهي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي    fakhrezare48@gmail.com

دريافت: 19/08/1398 ـ پذيرش: 01/02/1399



چکیده

تجلی هویت به‌عنوان سرچشمة معنا و پاسخ به کیستی و چیستی حقیقت‌ِ انسان‌ها در ساحت‌های مختلف، معنابخش زندگی آنهاست. کشف نگاه قرآن به این حقیقت و واکاوی مشخصه‌ها و اوصاف اصلی آن ـ که بازنمایی صفات ذاتی انسان‌ها در عرصه‌های گوناگون است ـ مي‌تواند به بسیاری از مباحث مرتبط با عناصر ارزشی و هنجاری انسان پاسخ دهد و مسیر روشنی را برای حل برخی معضلات مربوط به آن، از جمله تناقض‌های هویتی، ارائه كند؛ چون مسئلة هویت، پیش از توصیفی بودن، مسئله‌ای وجودشناختی است. از افق آیات، سعی شده است تقریری جدید از دلایل نظری مربوط به آن، براي ترسیم وابستگی افراد به جایگاه و منزلت خویش ارائه شود. اینکه در منطق وحی، درون‌مایة هویت، منشأ اصلی و نیز مرجع تشخیص آن چیست و در طی چه بافتاری تعریف و تحلیل می‌شود، از دغدغه‌هایی است که در این مقاله تلاش می‌شود با استفاده از آیات و تفاسیر بدان پرداخته شود. این مقاله با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای و به‌لحاظ ماهیت روش از نوع توصیفی ـ تحلیلی است که از طریق روش اسنادی، داده‌های لازم استخراج و یافته‌های آن تحلیل و تفسیر شده‌اند.

کلیدواژه‌ها: هویت، منشأ هویت، اوصاف هویت، بافتار هویت.