فراتحليل آسيب‌شناسي‌هاي اجتماعي شبكه‌هاي مجازي در ايران و ارائۀ راهبردهاي برون‌رفت

ايمان عرفان‌منش / دكتري تخصصي جامعه‌شناسي فرهنگي دانشگاه تهران، دبير شوراي برنامه‌ريزي و آموزش عالي علوم اجتماعي

دريافت: 15/08/1398 ـ پذيرش: 27/01/1399    iman.erfanmanesh@gmail.com



چکیده

شبکه‌های اجتماعی مجازی فرصت‌ها و قابلیت‌های متنوعی را در اختیار کاربران قرار می‌دهند؛ اما تهدیدات، انحرافات و کژکارکردهای سایبری را نمی‌توان نادیده انگاشت. این مقاله می‌کوشد با استفاده از تکنیک فراتحلیل به بررسی و ارزیابی 112 پژوهش انجام‌شده از ابتدای دهۀ کنونی (97-1391) بپردازد. فراتحلیل کمک می‌کند تا سیاست‌گذاری پژوهشی، هدف‌گذاری آیندۀ پژوهشی، رفع خلأها و کاستی‌های پژوهشی، شناخت حوزه‌های تمرکز، تمهیدات بالینی برای اقشار آسیب‌پذیر و اتخاذ تدابیر مداخلاتی و پیشگیرانه تسهیل شود. یافته‌ها و ارزیابی‌های این مقاله موارد زیر را دربرمی‌گیرد: فراتحلیل اطلاعات زمینه‌ای؛ فراتحلیل رویکردهای پارادایمی؛ فراتحلیل انواع آسیب‌های اجتماعی شبکه‌های مجازی به‌عنوان متغیرهای وابسته (Y) و سنخ‌شناسی آنها؛ فراتحلیل مسئله‌محوری و فرضیات موجود؛ اعتبار و روایی یافته‌ها. در پایان مقاله، دستاوردها و محورهای تحلیلی پژوهش، شامل انعکاس راهکارها در پژوهش‌های تحلیل‌شده، ملاحظات و استلزامات فرهنگی و اجتماعی، و راهبردهای پیشنهادی و عملیاتی برای برون‌رفت از آسیب‌های شبکه‌های اجتماعی ارائه شده‌اند.

کلیدواژه‌ها: آسیب‌شناسی اجتماعی، شبکه‌های اجتماعی، فضای مجازی، فراتحلیل، راهبرد.