آسيب‌شناسي بي‌توجهي به ارتباط معنايي واژگان «اساطير الاولين» و «امّي» در ترجمه‌هاي فارسي قرآن كريم

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 21، پاييز و زمستان 1397



علی صیادانی/ استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان     a.sayadani@azaruniv.ac.ir

ژیلا حسین‌زاده خانمیری/ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

دريافت: 18/04/1397 ـ پذيرش: 26/09/1397



چکیده

توجه به ارتباط معنایی واژگان با یکدیگر، تأثیر بسیاری در دقت و صحت ترجمه دارد؛ ولی غالب ترجمه‌ها به دلیل بي‌توجهي به این نکته، معادل‌های نادرستی برای اساطیرالاولین و امی ارائه کرده‌اند. اساطیرالاولین خواندن کلام الهی از سوی مشرکان، در نُه آیة شریفه نکوهش شده است. از سوي دیگر، بی‌سواد بودن پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم به‌عنوان آورندة کلام الهی نيز آماج نقدهای مستشرقان قرار گرفته است. با وجود پژوهش‌های بسیاری که دربارة این دو واژه به‌طور مستقل صورت گرفته، آنچه از دید صاحب‌نظران این عرصه پنهان مانده، ارتباط معنایی و هدفمند این واژگان با همدیگر است. بررسی هم‌زمان این دو واژه، ازآن‌رو ضرورت دارد که دقیقاً در راستای پاسخ به شبهة اقتباس قرآن از عهدین است. در همین راستا در پژوهش حاضر با روش توصیفی‌ـ تحلیلی، ابتدا معانی مختلف هر یک از دو واژه در آرای لغویان، مترجمان و مفسران مطرح شده؛ سپس ضمن نقد آراي نادرست، معنای درست واژه در خودِ قرآن واکاوی و ارتباط معنایی آنها در قرآن بررسی گرديد. در نهایت، چند مورد از ترجمه‌های فارسی قرآن کریم، از نظر دقت در نحوة گزینش معادل‌های معنایی و همچنین میزان انعکاس ارتباط معنایی دو واژة يادشده در ترجمه، ارزیابی شدند. در خلال پژوهش روشن شد که بيشتر ترجمه‌‌ها، هم در معادل‌یابی دقیق و هم در انعکاس ارتباط معنایی این دو واژه، توفیق چندانی نداشته‌اند.

کلیدواژه‌ها‌: اساطیرالاولین، امّی، امانیّ، کتاب، ترجمه‌های فارسی قرآن.