تحليل انتقادي اصلاح واژۀ «أب» در قرآن توسط جيمز بلمي

سال دوازدهم، شماره اول، پياپي 22، بهار و تابستان 1398



نفيسه اميري دوماري/ استاديار گروه قرآن و حديث جامعة المصطفي العالمية    nafise.amiri@yahoo.com

جعفر نكونام/ دانشيار علوم قرآن و حديث دانشگاه قم

دريافت: 30/08/1397 ـ پذيرش: 27/03/1398



چکيده

تعدادي از مستشرقان، چندي است با پيش‌فرض وقوع خطا در مصحف عثماني، به دنبال اصلاحات و تغييراتي در متن قرآن کريم برآمده‌اند. از جمله اين افراد، جيمز بلمي است که با همين پيش‌فرض سعي در بازخواني فقراتي از قرآن داشته است. تعدد تحقيقات جيمز بلمي در مورد اصلاح واژگان قرآن، وي را به عنوان يکي از مستشرقان صاحب‌نظر در اين حوزه مطرح کرده است. واژۀ «أبّا» در آيۀ «وَفَاکهَةً و أبّاً» (عبس:31)، از جمله واژگاني است که جيمز بلمي آن ‌را نامفهوم و تصحيفي از واژۀ «لبّا» دانسته که خطاي دست کاتب آن ‌را اشتباه ثبت کرده است. دلايل مورد استناد وي در اثبات اين مدّعا، تکامد بودن «أبّا»، اختلاف نظر مفسران در مورد معناي آن، عدم تناسب «أبّا» با سياق آيات و تناسب بيشتر واژۀ «لبّا» با سبک و سياق آيۀ مورد نظر است که در مقالۀ پيش رو اين دلايل نقد و بررسي شده‌اند.

كليدواژه‌ها: جيمز بلمي، أبّ، نقد متن قرآن، اصلاح واژگان قرآن.