ماهنامه علمي- ترويجي
ماهنامه علمي- ترويجي معرفت

بایگانی نشریه

ولايت تكوينى اهل‏ بيت عليهم‏ السلام و قلمرو آن

سال بيست و پنجم ـ شماره 225 (ويژه كلام)


سيدمحمدحسن صالح / دانشجوى دكترى اديان و عرفان مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏ سره                      m.hasansaleh2010@gmail.com


دريافت: 22/7/94               پذيرش: 15/4/95


 



چكيده


ولايت تكوينى از مهم‏ ترين شئون اهل‏ بيت عليهم‏ السلام به‏ شمار مى‏ رود. برخى از معاصران توانايى مخلوقات برتصرف در امور تكوينى را منكر شده و آن را مستلزم غلو و خروج از دايره توحيد برشمرده‏ اند. در مقابل،گروه قابل‏ توجهى از انديشمندان آن را پذيرفته و مستلزم محذور شرك و غلو نمى‏ دانند. همچنين گروهى اينولايت را حداقلى و برخى آن را حداكثرى و به معناى تدبير كل عالم تفسير كرده‏ اند. در اين مقاله با روشتوصيفى ـ تحليلى و گردآورى كتابخانه‏ اى، ضمن ذكر دلايل هر كدام از اقوال سه‏ گانه مذكور، به بررسى و نقدآنها پرداخته شده است. مقاله معتقد است: شأن ولايت تكوينى به معناى تصرف فى‏ الجمله در جهان هستى،واقعيتى است كه در راستاى توحيد افعالى قابل تفسير و پذيرش مى‏ باشد و از طرق متعدد نقلى به اثباترسيده است. با اين حال، فراتر از مقام ثبوت و امكان، حداكثرى بودن اين تصرف به اين معنا كه اهل‏ بيتمتصدى خلق و رزق عالم هستى باشند به اثبات نرسيده است.


 


كليدواژه‏ ها: ولايت، ولايت تكوينى، ولايت كليه، توحيد افعالى، تفويض، غلو.