ماهنامه علمي- ترويجي
ماهنامه علمي- ترويجي معرفت

بایگانی نشریه

تبيين سازه «حزم» (آينده‌نگري) بر اساس انديشة اسلامي


سال بيست و ششم ـ شماره 241 (ويژة روان‌شناسي)


نوید خاکبازان / كارشناس ارشد روان‌شناسي عمومي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                        khakbazan90@yahoo.com


حميد رفیعی‌هنر / دكتري روان‌شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                                              hamidrafii2@gmail.com


دريافت: 29/5/96 ـ پذيرش: 11/10/96


 



چکیده


پژوهش حاضر با هدف بررسی مفهوم «حزم» (آینده‌نگری) در روان‌شناسی و منابع اسلامی و تعیین مؤلفه‌ها و مقوله‌های اين سازه انجام شده است. یافته‌های روان‌شناختی از طریق بررسی و تبیین منابع روان‌شناسی به صورت «کتابخانه‌ای» جمع‌آوری و تحلیل شد. مؤلفه‌ها و مقوله‌های «حزم» نیز به روش «توصیفی- تحلیلی» بر اساس رتبه‌بندی کتب روایی با استفاده از رتبه «الف» و «ب» استخراج و تبیین گرديد. یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد که مفهوم جامع ‌سازة «حزم» عبارت است از: مهارت شناختی(کیاست) که فرد با استفاده از ظرفیت‌های گذشته و حال به پیامدهای آینده رویدادها توجه نموده(سیر زمانی) و در زمان حال آگاهانه به اقدامات منطقی(اقدام آگاهانه) روی می‌آورد.                                      

همچنین سازة مذکور مشتمل بر سه مؤلفة اصلی «کیاست»، «سیر زمانی» و «اقدام آگاهانه» و 10 مقوله با عنوان خرده مؤلفه‌هاست. یافته‌های مذکور قابلیت بهره‌برداری به منظور طراحی بسته‌های اموزشی و تربیتی را دارد.


کلیدواژه‌ها: آینده‌نگری، حزم، کیاست، سیر زمانی، پیش آگاهی، غایت‌نگري، روشن‌بینی، فضیلت.