ماهنامه علمي- ترويجي
ماهنامه علمي- ترويجي معرفت

بایگانی نشریه

تردد خداوند در قبض روح مؤمن؛ بررسي حديث قدسي

سال بيست و هفتم ـ شماره 248 (ويژة كلام)




علیرضا اسعدی / استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی    asady50@gmail.com

دريافت: 10/8/96                    پذيرش: 15/2/97

چکیده

بر اساس حدیث تردد، خداوند در هیچ امری همچون قبض روح مؤمن تردید روا نمی‌دارد؛ زیرا ازیک‌سو، دیدار مؤمن را دوست دارد که تنها با قبض روح او ممکن است. از سوی دیگر، مؤمن از مرگ کراهت دارد و خداوند نیز به ناخشنودی مؤمن راضی نیست. ازاین‌رو، خداوند در قبض روح او مردد می‌شود. دانشمندان اسلامی، در پاسخ به این اشکال که معنای تردد خداوند، با توجه به حکمت و علم و قضای تغییرناپذیر او چیست و چگونه در خداوند راه پیدا می‌کند، احتمالات متعددی را مطرح کرده‌اند که برخی از آنها، مبتنی بر کارکرد مجازی و کنایی تردد و برخی بر اساس کاربرد حقیقی این واژه است. این مقاله با رويکرد تحلیلی می‌کوشد ضمن بررسی این پاسخ‌ها و بیان نکات پیرامونی، به تردید مؤمن از مرگ، کراهت او از آن و نیز کراهت خداوند از ناخشنودی بنده خود، که مسائل قابل تأملی در این روایت‌اند، بپردازد.

کلیدواژه‌ها: حدیث تردد، مرگ، قبض روح، کراهت از مرگ.