مقدمه اي بر مفهوم روان شناختي مكاشفه هاي اخلاقي و بررسي تلويحات آن بر فلسفة اخلاق

سال ششم، شماره دوم، پياپي 18، پاييز و زمستان 1394


 


عليرضا عظيم پور / استاديار روان شناسي دانشگاه سلمان فارسي کازرون     azimpour@kazerunsfu.ac.ir


دريافت: 15/4/1394 ـ پذيرش: 19/9/1394



چكيده


مکاشفه های اخلاقی قواعد سردستی و شهودی اند که در گفت وگوهای اخلاقی روزمره مورد استفاده قرار می گیرند. هرچند این قواعد پاسخی سریع و اغلب درست به معماهای اخلاقی انسان می دهند، استفادة بدون تأمل و استدلال از آنها می تواند موجب خطاهایی در تصمیم گیری های اخلاقی شود. حال پرسش این است که خطاپذیری این مکاشفات چه تلویحات و محدودیت هایی را برای تفکر اخلاقی انسان فراهم می کند؟ هدف این پژوهش، معرفی مکاشفه های اخلاقی در روان شناسي و بررسی تلویحاتی است که این مکاشفه ها، برای رویکردهای مختلف فلسفة اخلاق دارد. از طریق روش کتابخانه ای ابتدا مکاشفه های اخلاقی به روشنی توضیح داده، و سپس به روش تحلیلی- منطقی پیامدهای این مکاشفات برای رویکردهای مختلف فلسفة اخلاق بررسی شد. مکاشفات اخلاقی، می تواند خطاپذیری تصمیمات اخلاقی را در صورت پذیرش صرف رویکرد عاطفه گرایی نشان دهد. افزون بر اين،  برخلاف توصیة فلاسفة اخلاق شهودگرا، مردم شهودهای خود را به جای استفادة صرف در مسائل بنیادی اخلاقی، در مسائل روزمره به کار می اندازند.


کلیدواژه ها: مکاشفه های اخلاقی، پیامدگرایی، تکلیف گرایی، شهودگرایی، عاطفه گرایی.