تحليل و بررسي چيستي و جايگاه عقلانيت در معنويت مدرن

سال هشتم، شماره دوم، پياپي 15، پاييز و زمستان1397



علی قربانی كلكناري/ كارشناسي ارشد فلسفه دین مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره     hekmtrabani65@gmail.com

محمد جعفری/ دانشیار گروه كلام مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    mjafari125@yahoo.com

دريافت: 03/08/1398 - پذيرش: 16/10/1398



چکيده

امروزه مقولۀ معنویت‌ برای بشر اهمیت فراوانی پیدا کرده است. بر همین اساس، دیدگاه‌های معنوی متعدد و گاه متضادی در میان مکاتب فکری و فلسفی طرح شده است که یکی از آنها معنویت مدرن نام دارد. از این منظر، امروزه بر اساس عقلانیت مدرن و همسو با تجددگرایی، باید فهمی نوین از دین ارائه داد تا در پرتو آن، درد و رنج انسان کاهش یابد، و انسان به آرامش و رضایت باطن دست پیدا کند. از سوی دیگر، این رویکرد معتقد است که معنویت دینی در تأمین غرض ياد‌شده ناکارآمد است. در پژوهش پيش‌رو تلاش شده است تا حد ممکن بررسی جامعی از ماهیت و ویژگی‌های عقلانیت در نظریۀ معنویت مدرن صورت گیرد. از رهگذار این بررسی و پژوهش روشن می‌شود که عقلانیت با مشخصۀ استدلال‌طلبی نه‌تنها مقتضی معنویت مدرن نیست، بلکه در تمایز و تباین با آن است. 

کلیدواژه‌ها: عقل، عقلانیت، عقلانیت مدرن، معنویت، معنویت مدرن.