فصل نامه علمی - پژوهشی
فصل نامه علمی - پژوهشی معرفت فلسفي

بایگانی نشریه

بررسي انقلاب كپرنيكي كانت

سال پانزدهم، شماره دوم، پياپي 58، زمستان 1396



احمد سعیدی / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                    ahmadsaeidi67@yahoo.com



دريافت: 16/9/95                  پذيرش: 26/5/96



چکیده



کانت برای پاسخ به اشکالات شکاکان و ایدئالیست‌ها پیشنهاد کرد كه در عالم فلسفه، انقلابی کپرنیکی به راه اندازیم و به جای اینکه به دنبال شناختِ مطابق با جهان واقعی (عالم عین) باشیم، به دنبال شناخت واقعیتی باشیم که مطابق ذهن و قوای ادراکی ما ساخته شده باشد. او مدعی شد که تنها راه فرار از شکاکیت و ایدئالیسم همین است که صرفاً به دنبال شناخت واقعیتی باشیم که به ذهن آمده و ذهنی شده است؛ یعنی به شناخت دنیای خودساخته (عینِ ذهنی) بسنده کنیم و تصور ذهنیِ یک شیء را خود شیء (خود واقعیت) در نظر بگیریم. او می‌پنداشت که اگر انسان به جای «واقعیت مستقل از خود» به دنبال شناختنِ «واقعیت ساخته‌شده توسط قوای ادراکی خود» باشد، یقینی بودن ادراکاتش تضمین می‌شود و اعتراض‌های امثال بارکلی و هیوم پاسخ مناسبی می‌گیرند. در این مقاله، با بررسی انقلاب کپرنیکی کانت و پیامدهای منطقی آن، نشان داده‌ایم که فلسفة کانت، به‌رغم تلاش فراوان و ستودنی او، در دفع شبهات موفق نبوده و نسخه دیگری از شکاکیت است و منطقاً به ایدئالیسم محض می‌انجامد.



كليدواژه‌ها: کانت، فلسفه، عین، ذهن، شکاکیت، ایدئالیسم.