فصل نامه علمی - پژوهشی
فصل نامه علمی - پژوهشی روان شناسي و دين

بایگانی نشریه

سرمقاله / سردبير

 


سرمقاله


انسان واجد ظرفيت‌هاي بسيار گسترده و بالايي است؛ در بعد ادراك و كشف جهان هستي مي‌تواند به مرحله‌اي از رشد دست يابد كه مظهر)وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها( (بقره: 31) گردد. در بُعد جاذبه‌ها نيز اين ظرفيت را دارد كه از مرز جاذبه‌هاي مادي و طبيعي عبور كرده، به سوي كانون‌هاي غير مادي و متافيزيكي برسد. در بُعد تقديس و پرستش نيز قادر است از وجود محدود خويش پرواز كند و به حقيقتي بپيوندد كه در آنجا نقص و كاستي و فنا راه ندارد. در بُعد رفتار نيز از چنان ظرفيتي برخوردار است كه امكان ارتباط با همة موجودات، اعم از جمادات، گياهان، حيوانات، انسان‌ها، و موجودات مجرد مانند فرشتگان و ذات باري تعالي براي او فراهم است، به گونه‌اي كه مي‌تواند با هر كدام رفتاري مناسب و ارتباطي در خور و شايسته، برقرار كند.


روشن است كه، شكوفايي و به بار نشستن اين توانمندي‌هاي گسترده و عميق انساني، بدون داشتن نقشه و طرحي جامع كه ناظر بر همة اين ظرفيت‌هاي وجودي باشد، امكان‌پذير نيست. بي‌ترديد كسي مي‌تواند اين طرح جامع را ارائه نمايد كه به همة ابعاد وجودي انسان واقف باشد، نيازهاي او را كاملاً درك و راه تأمين اين نيازها را نيز به خوبي بداند. انجام اين مهم جز از ذات باري تعالي، كه آفريننده انسان و همة نظام هستي است‌، از هيچ كس ديگري ممکن نيست.


بر اين اساس، خداوند متعال با انزال كتب و ارسال رسل به اين نياز اساسي بشر پاسخ داده است. اما سؤالي كه مطرح مي‌شود اين است كه، نقش دانشمندان، محققان و فرهيختگان در اين عرصه چيست؟ به نظر مي‌رسد، مهم‌ترين نقشي كه دانشمندان، به ويژه عالمان دين و صاحب‌نظران در حوزة علوم انساني برعهده دارند، تبيين آموزه‌هاي ديني و عملياتي كردن آن‌ها در متن زندگي انسان‌ها است.


مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) به عنوان يكي از پايگاه‌هاي عظيم فكري، علمي و ديني كشور، با داشتن مجموعه‌اي توانمند از نيرو‌هاي متخصص در رشته‌هاي گوناگون علوم انساني و اسلامي، زمينه و ظرفيت بالايي در توليد دانش و عملياتي‌كردن آن در حوزة گوناگون محافل علمي دارد. در اين ميان، دانش روان‌شناسي، كه در واقع در صدد كشف قانونمندي‌هاي حاكم بر روان آدمي است، نقش مؤثري مي‌تواند ايفا کند.


در همين راستا، گروه روان‌شناسي مؤسسه براي اداي اين رسالت مهم، چهارمين شمارة نشريه روان‌شناسي و دين را منتشر مي‌كند. از خوانندگان گرامي انتظار مي‌رود كه با انتقادات و پيشنهادات سازندة خود هرچه بيشتر در غناي اين نشريه گام بردارند.


بررسي ابعاد روان‌شناختي مناسك حج و اثر بخشي آن بر سطح دينداري حجاج، فقر و بهداشت رواني از ديدگاه دين و روان‌شناسي، پايه‌هاي روان‌شناختي و نشانگان صبر در قرآن، بررسي رابطة معنويت، هويت و بهداشت رواني در گسترة زندگي، نقش روزه‌داري در ماه مبارك رمضان در تأمين سلامت رواني، نقش مذهب در كاهش پرخاشگري و ساخت مقياس سنجش صبر براي نوجوانان از جمله مقالات چهارمين شماره نشريه پيش‌روي شماست.


در ضمن، اين نشريه از آثار علمي ـ پژوهشي انديشمندان و محققان، در زمينه دين و روان‌شناسي، استقبال مي‌كند و آن‌را در اختيار جامعه علمي قرار مي‌دهد.


سردبير