فصل نامه علمی - پژوهشی
فصل نامه علمی - پژوهشی روان شناسي و دين

بایگانی نشریه

ضرورت تأسيس روان‌شناسي واحد در چارچوب رويكرد اسلامي

سال دوازدهم، شماره اول، پياپي 45، بهار 1398



علی مصباح / دانشیار گروه فلسفة مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی ره    a-mesbah@qabas.net

علی ابوترابی / استادیار گروه روان‌شناسي مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی ره    aliabootorabi@yahoo.com

‌دريافت: 21/01/1397 - پذيرش: 07/05/1397

چكيده

این مقاله، روان‌شناسی اسلامی را به‌عنوان دانشي حقیقت‌محور و دارای ظرفیت، برای بررسی قواعد حاکم بر سازمان‌یافتگی‌های روانی، فرایندهای زیرین و نمودهای رفتاری انسان تبیین مي‌کند. روش پژوهش، که از سنخ تحقیقات بنیادین نظری است، پس از گردآوری کتابخانه‌ای، تجزیه‌وتحلیل عقلانی است. بدین‌منظور، پس از بررسی سخنان روان‌شناسان و پژوهشگران در فلسفة روان‌شناسی، در اعتراف به فقدان انسجام و افول روان‌شناسی معاصر، ‌به تحلیل علل آن پرداخته و تأْسیس روان‌شناسی اسلامی را به‌عنوان راه‌حل ضروری آن معرفی مي‌كند. یافته‌های پژوهش عبارتند از: پس از شکل‌گیری مکاتب سه‌گانة روان‌شناسی، مکتب جامعی برای معرفی روان‌شناختی انسان شکل نگرفته است. رویکردهای جديد نيز علی‌رغم دربردارندگی گزاره‌های صحیح، معمولاً به تبیین سازوکارهای رفتاری، شناختی و یا پایه‌های زیستی آن می‌پردازند. بسیاری از این نظریات، مبانی نظری جامعی نداشته و یا برخی نظریه‌پردازان اساساً به آن توجهی نداشته‌اند. روان‌شناسی اسلامی، با مبانی نظری ویژه خود، می‌تواند با هدف بررسی قواعد حاکم بر سازمان‌یافتگی‌های روانی، فرایندهای زیرین و نمودهای رفتاری انسان، مکتبی جامع ارائه کند که همة ابعاد رفتار انسان را تبیین کند.

کلیدواژه‌ها: ‌روان‌شناسی اسلامی، ‌مبانی نظری، نسبی‌گرایی معرفتی.