فصل نامه علمی - پژوهشی
فصل نامه علمی - پژوهشی روان شناسي و دين

بایگانی نشریه

ساخت پرسش‌نامه اوليه شجاعت بر اساس منابع اسلامي

سال دوازدهم، شماره سوم، پياپي 47، پاييز 1398



مصطفی خوشخرام / دانشجوي دكتري روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    m.khoshkharam94@Gmail.com

محمدرضا احمدی / استاديار گروه روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    m.r.Ahmadi313@Gmail.com

حمید رفیعی‌هنر / استاديار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي    hamidrafii2@gmail.com

دريافت: 02/10/1396 ـ پذيرش: 17/02/1397



چکیده

اين پژوهش، با هدف ساخت پرسش‌نامه اولیه شجاعت بر اساس منابع اسلامی با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیل محتوا انجام ‌شده است. ازاين‌رو، مفهوم شجاعت و مفاهیم مرتبط در منابع معتبر اسلامی مورد شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل مفهومی قرار گرفت. با بررسی آنها پنج مؤلفة انگیزه مقاومت، قوی‌دل بودن، اقدام و ورود در ناملایمات، دفاع کردن و ایستادگی و مقاومت انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از شاخص‌ها و روش‌های آماری متناسب با سؤال‌های پژوهش استفاده ‌شده است که شامل شاخص نسبت روایی محتوایی (CVR)، شاخص روایی محتوایی (CVI)، همبستگی پیرسون، اسپیرمن، گاتمن و آلفای کرونباخ است. برای تعیین روایی محتوایی، از نظرات 12 تن از کارشناسان علوم اسلامی روان‌شناسی استفاده شد. روایی ملاکی با محاسبه ضریب همبستگی مقیاس حاضر و مقیاس هم‌ارز 661/0 بوده و در سطح 01/0 معنادار است. در بررسی اعتبار پرسش‌نامه، ضریب آلفای کرونباخ در دو مرحلة آزمایشی و نهایی به ترتیب 902/0 و 858/0 و همبستگی بین دونیمه مقیاس 602/0 است. بنابراین، با استفاده از منابع اسلامی، امکان ساخت ابزاری برای سنجش موضوع شجاعت وجود داشته و این ابزار از اعتبار و روایی مطلوب برخوردار است.

کلیدواژه‌ها: شجاعت، روان‌شناسی ‌مثبت، پرسش‌نامه اولیه، منابع اسلامی.