فصل نامه علمی - پژوهشی
فصل نامه علمی - پژوهشی روان شناسي و دين

بایگانی نشریه

تجربيات زيستة سالمندان ساكن در «خانه سالمندان خوبان تبريز» از مرگ‌انديشي؛ مطالعه‌اي به‌روش پديدارشناختي

علي ايمان‌زاده / دانشیار روان‌شناسي تربيتي دانشگاه تبريز    aliimanzadeh@tabrizu.ac.ir

دريافت: 20/09/1396 ـ پذيرش: 02/02/1397

چکیده

مرگ‌اندیشی در تمام ادیان آسمانی، بخصوص در دین اسلام، یک برنامه تربیتی برای تکامل و سعادت انسان‌هاست. هدف این پژوهش، بررسی تجربیات زیسته سالمندان از مرگ‌آگاهی و مرگ‌اندیشی و پیامدهای ناشی از آن است كه يا رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری تدوين يافته است. شرکت‌کنندگان در اين پژوهش20 نفر از سالمندان خانه سالمندان خوبان تبریز بودند که به صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با توجه به مصاحبه‌های عمیق، فردی و نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. پس از پیاده‌سازی مکتوب مصاحبه، براساس رویکرد هرمنیوتیک و براساس روش دیکلمن و همكاران مصاحبه‌ها مورد تجزيه ‌و ‌تحليل قرار گرفتند. از تجربیات این افراد 4 مضمون (درون‌مایه) اصلی هویت مرگ، موانع مرگ‌اندیشی، پیامدهای مرگ‌اندیشی و راه‌های تقویت مرگ‌اندیشی و 17 مضمون یا درون‌مایه فرعی به دست آمد. مرگ‌آگاهی و مرگ‌اندیشی در سالمندان، علاوه بر ایجاد نگاهی مثبت و واقع‌گرایانه نسبت به زندگی، مي‌تواند در کاهش نگرانی‌های دوره سالمندی از جمله اضطراب مرگ نقش اساسی ایفا کند.

كليد‌واژه‌ها: مرگ‌اندیشی، سالمندان، پدیدارشناسی تفسیری.