فصل نامه علمی - پژوهشی
فصل نامه علمی - پژوهشی روان شناسي و دين

بایگانی نشریه

كمّي‌سازي مفهوم ثبات قدم بر اساس منابع اسلامي و بررسي ويژگي‌هاي روان‌سنجي پرسش‌نامه آن

سال سيزدهم، شماره دوم، پياپي 50، تابستان 1399



رحيم ميردريكوندي / استاديار گروه روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mirderikvandi@qabas.net

مهدي عباسي / استاديار گروه روان‌شناسي اسلامي پژوهشگاه قرآن و حديث     Ym.abbasi@gmail.com

حجت‌اله صفري / دانشجوي دكتري روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    h.a.safaripsy@gmail.com

دريافت: 15/01/1397 ـ پذيرش: 08/07/1397



چکیده

هدف اين پژوهش، ارائة پرسش‌نامه‌ای برای کمی‌سازی مفهوم ثبات قدم بر اساس منابع اسلامی و تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی آن است. برای استخراج مؤلفه‌های مفهومی ثبات قدم از روش تحلیل محتوا و برای بررسی ویژگی‌های پرسش‌نامه از روش پیمایشی استفاده شده است. در روش تحلیل محتوا، آموزه‌های دین جمع‌آوری، طبقه‌بندی و مورد تحلیل قرار گرفته و هفت مؤلفه از منابع اسلامی استخراج گردید. در روش پیمایشی، ارزیابی روایی و اعتبار پرسش‌نامه در نمونة 200 نفری که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای از جامعة آماری طلاب حوزه‌های علمیة شهر نجف‌آباد انتخاب شده بودند، بررسی ‌شده است. یافته‌ها نشان داد که پرسش‌نامة ثبات قدم از نظر روایی‌سنجی محتوایی، ملاکی و سازه‌ای از روایی لازم و بالایی برخوردار است. در تحلیل عوامل اکتشافی، پنج عامل به‌دست آمد که عبارتند از: مصمم بودن، پایبندی به ارزش‌ها، هدفمداری متعالی، شکیبایی و تلاش پایدار. اعتبار این پرسش‌نامه با محاسبه آلفای کرونباخ، 845/0 می‌باشد. در نتیجه، پرسش‌نامة ثبات قدم اسلامی می‌تواند به‌عنوان یک ابزار دارای ویژگی‌های روان‌سنجی روايي و معتبر در پژوهش‌های اسلامی و روان‌شناختی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها: ثبات قدم، پرسش‌نامه، منابع اسلامی، روان‌شناسی، اعتبار، روایی.