وظيفه گرايي اخلاقي كانت در بوته نقد و بررسي

سال پنجم، شماره اول، پياپي 15، بهار و تابستان 1393


سيدمحمد حاجتي شوركي / دانشجوي كارشناسي ارشد دين شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره hajaty65@chmail.ir


عباس عارفي / عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره abbas.arefi@gmail.com


دريافت: 30/2/1393 ـ پذيرش: 4/7/1393



چكيده


يكي از مباحث مطرح در فلسفة اخلاق، معيار ارزش گذاري افعال اخلاقي است. كانت، فيسلوف آلماني، معتقد است تنها فعلي واجد ارزش اخلاقي است كه مطابق با تكليف باشد و فاعل هيچ گونه انگيزه ديگري غير از عمل به وظيفه نداشته باشد. براي فهم اينكه چه عملي مطابق با وظيفه است، بايد به امر مطلق مراجعه كرد. مراد از امر مطلق، كه تمام وظايف اخلاقي ما را مشخص مي كند، عبارت است از: بنابر آن قاعده اي عمل كنيد كه بتوانيد همزمان اراده كنيد كه آن قاعده، قانوني جهان شمول گردد. وي امر مطلق را حكم بديهي عقل عملي مي داند. ازآنجاكه اين امر مطلق است، احكام به دست آمده از آن نيز مطلق خواهد بود. اين پژوهش، با رويكرد نظري و تحليلي و با هدف معرفي و نقد مكتب اخلاقي كانت تدوين يافته است.


كليدواژه ها: كانت، اخلاق، اخلاق هنجاري، وظيفه گرايي، امر مطلق، عقل عملي.