تحليل و بررسي كنترل جمعيت از منظر اخلاق كاربردي

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 28، پاييز و زمستان 1399



* سيدمرتضي هنرمند / استاديار گروه معارف، دانشگاه ملاير    navust@yahoo.com

احسان تركاشوند / استاديار گروه معارف، دانشگاه ملاير    torkashvand110@yahoo.com

دريافت: 29/02/1399 ـ پذيرش: 01/07/1399



چکيده

کنترل جمعيت و راه‌های آن، يکي از مسائل مهم و تأثيرگذار اجتماعي، اخلاقي و حقوقي مورد بحث در جوامع بشري است. جواز يا عدم جواز آن، موضوع نزاع موافقان و مخالفان است. موافقان، به ادله‌ای همچون محدوديت منابع، اصول لذت‌گرايي، سودگرايي و آرمان‌گرايي، مفهوم حقوق طبيعی، مبنای تحقق عدالت اجتماعی و مدرنيته تمسک جسته که همگی قابل خدشه‌اند. در مقابل، مخالفان نيز ادله‌ای ارائه کرده‌اند؛ اما در اين مقاله از منظر اخلاق کاربردی، با کاربست اصول، مباني و ارزش‌هاي مکتب اخلاقي اسلام، به مسئلة کنترل جمعيت پرداخته و ضمن بررسی ادله موافق و مخالف، آن، با کشف قيود پنهان به حل تعارض و در نهايت، اتصاف اين مسئله به خوبی يا بدی دست يافته‌ايم. التبه خوبی يا بدی آن، مطلق نبوده و تابع مصالح و مفاسد است که در صورت تزاحم با مصلحت برتر، تنها حکم مصلحت برتر فعليت مي‌يابد.

کليدواژه‌ها: کنترل جمعيت، اخلاق کاربردی، اخلاق اسلامی، فرااخلاق، اخلاق هنجاری.