بررسي ارزش اخلاقي غيبت

 سال دوازدهم، شماره اول، پياپي 29، بهار و تابستان 1400، ص 33-46

 



جعفر انواري/ دانشيار گروه تفسير و علوم قرآن مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)     anvari@qabas.net 

دريافت: 1400/2/05 ـ پذيرش: 1400/6/12



چکيده

عالمان اخلاق، يكي از ناهنجاري‌هاي اخلاقي در حوزه زبان را «غيبت كردن» از ديگران برمي‌شمارند. دربارة غيبت، پرسش‌هايي اساسي مطرح است: از جمله اينكه آيا غيبت كردن همواره بد است، يا ممكن است در برخي موارد، خوب تلقي شود؟ پاسخ به اين پرسش، بر اساس معيارهاي مختلف قابل تبيين است. در اين پژوهش، بر اساس معيار قرب الهي به اين پرسش پاسخ داده شده است. تحليل گزاره‌‌هاي اخلاقي بر اساس اين معيار، به اين نتيجه رهنمون مي‌شود كه غيبت كردن بسته به شرايط واقعي، مي‌تواند داراي ارزش اخلاقي مثبت يا منفي باشد. بنابراين، غيبت را مي‌توان به دو دسته مذموم و ممدوح تقسيم كرد. به همين دليل، در مواردي كه غيبت موجب صلاح واقعي فرد و جامعه است، خوب و در شرايطي كه موجب فساد اخلاقي فرد و جامعه است، بد مي‌باشد. بر اساس اين معيار، تمام استثنائاتي كه در باب غيبت بيان شده را مي‌توان مصاديقي از غيبت مذموم شمرد که منجر به مفاسد واقعي فردي و اجتماعي مي‌شوند. روش اين نوشتار، کتابخانه‌اي ـ توصيفي ـ تحليلي است. 



كليد‌واژه‌ها: ارزش اخلاقي، قرب الهي، غيبت مذموم، غيبت ممدوح.