این کتاب، پژوهشی در قلمرو فقه حکومتی است. پس از فصل اول (کلیات)، در فصل دوم با الگوگیری از نظارت الهی و نظارت حکومتی پیامبر اکرم(ص) و امیرمؤمنان(ع) انواع نظارت حکومتی از دیدگاه اسلام استنباط شده است: نظارت بر گزینش و انتخابات، نظارت بر قانونگذاری، نظارت اداری، نظارت مالی، نظارت فرهنگی، نظارت امنیتی و اطلاعاتی، نظارت نظامی و نظارت قضایی.
در فصل سوم نظارت های مصرح در قانون اساسی ایران بررسی و نقد شده است؛ زیرا در این قانون، نظام نظارتی جامع و مستقلی تحت نظارت مستقیم رهبری وجود ندارد.
در فصل چهارم با حذف نظارت های موازی و تمرکزِ تمام نهادهای نظارتی، یک نهاد جدید نظارتی مستقل و تخصصی (قوة ناظره، سازمان عالی نظارت یا نهاد عالی نظارت)، تحت نظارت مستقیم رهبری برای نظارت بر تمام قوا، طراحی شده است. این نظام نظارتی دارای مبانی، پیش فرض ها، ادله، ویژگی ها و ساختار خاصی است که در هیچ یک از نظام های کنونی مشابهی ندارد.